خرید اپارتمان در دبی یا فریب بزرگ ؟
نويسنده: فاطمه اميري
روزنامه ايران > شماره 3812 24/9/86 > صفحه 9 (گزارش) > متن
در طول سال ها مسئولان اماراتي بي سروصدا به كار جلب و جذب سرمايه هاي ايراني مشغول بودند اما مدتي است كه با كمك تبليغات اين فعاليت ها بويژه در زمينه جلب سرمايه هاي ايراني براي آپارتمان سازي در دوبي، شكل آشكارتري پيدا كرده است.
صاحبان برج هاي بزرگ در دوبي كه مديراني انگليسي و كارگراني هندي دارند با صاحبان كانال هاي ماهواره اي فارسي زبان روي سنگفرش هاي مرمر دفاتر شركت هاي نمايندگي شان، قدم مي زنند. در حالي كه به مبل هاي چرمي تكيه داده اند، كيك و قهوه مي خورند و با هم وارد مذاكره مي شوند. حاصل اين پيوندها پخش آنونس هاي تبليغاتي مربوط به مشاوره و فروش ملك در دوبي از طريق كانال هاي ماهواره اي فارسي زبان است كه از طرفي دلارها را به سوي گردانندگان اين تلويزيون ها سرازير مي كند و از طرف ديگر، سرمايه هاي كلان يك سرمايه گذاري ايراني را كه آنها را در كشورش به دست آورده يا اندوخته يك ايراني قشر متوسط را هم نصيب صاحبان عرب برج هاي دوبي و واسطه هاي فروش و معامله آنها مي كند.
در حالي كه خيلي ها وانمود مي كنند اتفاق مهمي نيفتاده آنها با هم دست مي دهند و جشن مي گيرند. جشني به ميمنت و مباركي براي خارج كردن پول هاي مردم ايران تا از كنار آن بنگاه هاي املاك (Real States) در دوبي ركورددار فروش آپارتمان به ايراني ها شوند. جشني كه برخي از خود ما مقدمات و لوازم آن را مهيا مي كنيم و آتش اش را مي افروزيم.
از تهران يا بيشتر شهرهاي ايران تا دوبي راه درازي نيست. اما بين تصويري كه از دوبي در ذهن سرمايه گذار ايراني قاب گرفته شده با آنچه در آنجا برخلاف تبليغات آژانس هاي فروش مسكن روي مي دهد، فاصله بسيار است. سرمايه گذار ايراني اندوخته اش را برمي دارد و به دوبي مي برد. تمام وقتي را كه او به تنهايي يا با وكيل براي خواندن و فهميدن متن قراردادهايي كه به زبان انگليسي است، صرف مي كند، طرف ديگر معامله چند برابر بيشتر صرف كرده تا به گونه اي عمل كند كه گره كيسه هاي پول همراه خريدار، بدون بيرون رفتن او از دفتر، همان جا باز شود و در همان جلسه ديدار اول، قراردادي براي رد و بدل كردن پول ها و اسناد مالكيت به امضاي فروشنده و خريدار برسد. بهانه براي اين عجله از قبل مهيا شده است. احتمال افزايش بيش از پيش قيمت ها كه در متن بيشتر آگهي ها نيز به آن اشاره مي شود.
*بيشترين خريدارها، بيشترين ناراضي ها
طبق اطلاعاتي كه وجود دارد در حال حاضر بسياري از مشتريان ناراضي ايراني از سوء عملكرد شركت هاي فروشنده آپارتمان در دوبي وآژانس هاي املاك پرونده هايي را در محاكم قضايي دوبي دارند. به عبارتي ايراني ها همان قدر كه بيشترين خريداران مسكن و آپارتمان در دوبي هستند، بيشترين تعداد تقاضا را هم براي فسخ قراردادهاي خود دارند.»
***
ده ها شركت فروش املاك براي اين كه ايراني ها را به سرمايه گذاري در دوبي تشويق كنند، رقابت سختي را با هم آغاز كرده اند. براساس برآوردها، ايراني ها بين ۲۰۰ تا ۴۰۰ ميليارددلار در دوبي سرمايه گذاري كرده اند و از هنگام تغيير سياست دولت امارات به محدود كردن فعاليت واحدهاي تجاري و اقتصادي ايراني در دوبي، تمايل به سرمايه گذاري در بخش مسكن بين ايراني ها افزايش پيدا كرده است.
علاوه بر ماهواره هاي فارسي زبان، سايت هاي اينترنتي و برخي روزنامه ها، آژانس هاي معاملات املاك درتهران و برخي شهرهاي بزرگ كشور، نمايندگي فروش آپارتمان در دوبي را نيز به عهده گرفته اند. آنها در آگهي هاي پخش شده، شماره هاي تلفن همراهشان را ذكر مي كنند بدون آن كه از آژانس يا بنگاه معاملاتي كه در آن مشغول به فعاليتند نامي ببرند. سپس بعد از نخستين تماس مشتري و اطمينان از خريدار بودن او، اطلاعات بعدي را ارائه مي دهند. قرارهاي اوليه در همين بنگاه هاي معاملات املاك كه در خيابان ها و ميدان هاي معروف تهران از سوي اتحاديه مشاورين املاك مجوز فعاليت دارند، گذاشته مي شود. منتهي فعاليتي كه بايد در محدوده محله، منطقه يا يك شهر باشد، به خريد و فروش آپارتمان در شهر و كشوري ديگر مي انجامد. اما اين گونه هم نيست كه اقدام به فروش مسكن در دوبي از طريق واسطه هاي ايراني هميشه و با احتياط يا گاهي در خفا صورت بگيرد. آگهي هايي كه گاهي تا نيمي از صفحه روزنامه هاي با تيراژ بالارا به خود اختصاص مي دهد و حتي عنوان با مجوز فعاليت از سوي دولت را هم دارد. آگهي هايي كه در تماس با آگهي دهنده شركتي معرفي مي شود كه فروش همه نوع آپارتمان از واحدهاي ۸۰ متري و ۱۳۰ متري با اقساط طولاني و وام بانكي و اقامت در دوبي را نويد مي دهد.
*فراهم كردن بستر سرمايه گذاري در داخل كشور
جلالي جعفري، نماينده مجلس و عضو كميسيون امنيت ملي مي گويد: «سيستم اداري در كشور ما به گونه اي است كه براي سرمايه گذار موانع بسياري ايجاد مي كند. در قوانين جاري، شهرداري، روابط با بانك ها، اخذ مجوزها و اين ها به گونه اي است كه گاهي سرمايه گذار را دلسرد مي كند.
در زمينه مسكن هم علي رغم تدابيري كه تاكنون به كار گرفته شده، اما باز هم نقاط ابهام زيادي وجود دارد. مثلاً انجمن يا قانون انبوه سازان در كشور در دوره اي تشكيل شد ولي در حال حاضر آنها هيچ نقشي در تصميم گيري در امر مسكن كشور ندارند. چون انبوه سازان با سرمايه هاي بالامي توانند سرمايه هاي خرد را هم كه ممكن است براي خريد يك يا دو واحد آپارتمان از كشور خارج شده و به دوبي برود جذب كنند و زمينه استفاده از آنها را در داخل كشور فراهم كنند.» جلالي جعفري همچنين معتقد است: «ما فقط بايد شرايط براي سرمايه گذاري را در كشور تسهيل كنيم. نمي توانيم جلوي بخش خصوصي را بگيريم و بگوييم سرمايه اش را در كجا هزينه كند. بايد بستر سرمايه گذاري را فراهم كنيم.»
***
كانال هاي ماهواره اي فارسي زبان، سود خود را مي برند. پول آگهي هاي رنگارنگ و متنوع ساخت و ساز و فروش مسكن در دوبي به جيب آنها مي رود تا هر روز كه مي گذرد صاحب خانه هاي مجلل تر شوند. اتومبيل هاي گرانقيمت تر برانند و با كت و شلوارهاي طراحان آمريكايي و ساعت و كراوات هاي برند هاي معروف اروپايي براي بينندگان خود در داخل كشور شو اجرا كنند. متن آگهي هايي كه آنها سفارش پخش مي گيرند، جذاب است. با صداهايي تأثيرگذار و لغت هايي انتخاب شده وعده اتفاق هايي را مي دهند كه قرار است از مرحله اقدام به خريد آپارتمان در دوبي تا لحظه صاحب خانه شدن خريدار برايش بيفتد. آنها در رقابت سختي با هم تلاش مي كنند تا هر كدام زودتر و بيشتر از ديگري سود جلب اعتماد مردم ايران را به خريد ملك يا خانه اي نصيب خود كنند كه در بيشتر موارد هنوز ماكتي بر روي ميز و نقشه اي به روي ديوار است.
*آگهي براي سرمايه گذار خرد
مجيد فرهمند، مدير بازاريابي و فروش يك شركت تبليغاتي معتقد است: «آگهي هاي تجاري فروش مسكن دوبي كه در ماهواره يا برخي نشريه هاي داخلي پخش و چاپ مي شود،نياز واقعي قشر متوسط روبه بالاي جامعه ايراني، مشكل مسكن، سرمايه گذاري و بازگشت سود كافي از آن در اين گروه را مورد خطاب قرار مي دهند. خريداري كه مي تواند يك زن و شوهر جوان به همراه فرزند كوچكشان باشد و در آنها اين تصور را به وجود مي آورد كه در دوبي مي توانند همان رؤيايي را كه در ذهن دارند، جان ببخشند. اين پيام كه با تصويرهاي جذاب، كارهاي انيميشن زيبا، ترتيب رنگ ها و كلام قوي و اثرگذار همراه است به نوعي بيننده را نيازمند، متمايل و تشويق به خريد مي كند. متأسفانه گاهي هم در متن اين آگهي ها به مواردي اشاره مي شود كه حقيقت نداشته و دروغ است. مواردي كه خريدار بعد از عقد قرارداد متوجه آنها مي شود نظير وعده دادن اقامت دائم، امكان فروش مسكن بلافاصله بعد از عقد قرارداد، دريافت ويزاي كار كه حقيقت ندارد.»
*سرمايه گذاري با كفيل عرب
پرونده سرمايه گذاري هاي خارجي كجا خاك مي خورد و داستان طرح و تصويب ورود سرمايه گذاري خارجي در ايران به كدام فصل خود رسيده است. معلوم نيست !اما ايرج نديمي نماينده مجلس و عضو كميسيون اقتصادي مجلس مي گويد:«سرمايه گذاري يك منطق بيشتر ندارد. منطق سود و امنيت. از طرفي سرمايه گذاري هم در دنيا وجود ندارد كه حاضر باشد تمام پول خود را خرج كند. بنابراين دريافت اعتبارات از بانك، او را تشويق به سرمايه گذاري مي كند. واگر اعتبارات و موارد مربوط به امنيت و سود تأمين نشود، او به نخستين مكاني كه در آن سفره اي پهن كنند، پناه مي برد. ما بايد شرايط داخل را به گونه اي درست كنيم كه سرمايه گذار از هر لحاظ آمادگي حفظ سرمايه و به كار انداختن آن را دركشور خودمان داشته باشد. در حال حاضر سرمايه گذار ايراني در مقايسه با سرمايه گذاران از كشورهاي ديگر در دوبي با محدوديت هاي بيشتري روبه رو هستند. گرفتن شريك و كفيل عرب، بنام كردن نصف سرمايه شركت و پرداخت سود به كفيل از جمله اين محدوديت هاست، اما متأسفانه سرمايه گذار ايراني چشمش را به روي اين مسائل مي بندد و حاضر است اين سختي ها را تحمل كند. »
***
به تازگي خبرگزاري هاي دنيا از زير آب رفتن كشور كوچكي در اقيانوس آرام خبر داده اند. اتفاقي كه به خاطر توليد گازهاي گلخانه اي ، گرم شدن بيش از حد زمين و افزايش حجم آب اقيانوس ها رخ داده است. اتفاقي كه به عقيده كارشناسان زيست محيطي ، در ۱۰ تا ۱۵ سال آينده درباره جزيره هايي هم محتمل است كه در قسمت جنوب كشور ايران و آن سوي آب هاي خليج فارس ، با خشك كردن دريا و ريختن هزارها تن خاك وارداتي به كف دريا، در حال آماده شدن براي سكونت و آپارتمان سازي است!
